Diễn đàn >

Kinh tế - Xã hội >

Xã hội

Đề nghị thành lập Diễn đàn
Các vấn đề về giáo dục, sức khỏe, đời sống,...
Gửi chủ đề mới
Trả lời bài viết
Bài viết của thành viên chia sẻ trên diễn đàn không nhất thiết trùng với quan điểm của Ban Quản trị Dự án Học+Làm=Giàu
NGUYỄN THANH SƠN
3,043 bài viết
1,567 lượt cảm ơn
SN: 09/06/1973
Giới tính:
Ngày tham gia: 18/07/2012
Giám đốc

Văn hóa ứng xử - Để trình độ sống được nâng lên: Đang có sự “lệch chuẩn” trong văn hóa ứng xử


1. Lâu nay, chúng ta vẫn nghe nói rằng đạo đức xã hội đang xuống cấp, thực ra đây là một đánh giá hồ đồ và không có căn cứ. Để có những kết luận mang tính chất khái quát, phải có minh chứng cụ thể. Mà cụ thể trong trường hợp này, đó chính là phải có một công trình nghiên cứu khoa học thì mới được phép rút ra kết luận. Trên thực tế, những người trẻ là sinh viên trong các trường đại học nói chung và sinh viên đang theo học tại ĐH Khoa học xã hội& Nhân văn là những thanh niên sống rất có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Họ có ý thức vươn lên. Những hiện tượng như gây gổ đánh nhau, sống chưa đẹp không phải là phổ biến.

Chính vì vậy, không nên qui chụp rằng đạo đức xã hội đang xuống cấp. Chúng ta chỉ có thể nói rằng một bộ phận giới trẻ đang có biểu hiện "lệch chuẩn” trong văn hóa ứng xử.

Tại sao lại có những biểu hiện "lệch chuẩn” ấy? chúng ta không thể đổ lỗi tất cả cho xã hội. Theo qui luật vận động, xã hội tất nhiên phải phát triển và rõ ràng con người sống trong đó cũng phải thích ứng với mỗi giai đoạn phát triển của xã hội. Vậy thì gia đình phải là nơi trang bị cho mỗi người những kỹ năng thích nghi với cuộc sống. Một bộ phận thanh thiếu niên ngày nay đang có những ứng xử kém văn hóa, điều đầu tiên phải xem xét lại vấn đề giáo dục trong gia đình. Thường thì những gia đình thiếu sự giáo dục hoàn thiện sẽ là môi trường để sản sinh ra những cung cách ứng xử lệch chuẩn.

Tất nhiên, cũng phải xem xét đến vai trò của nhà trường. Phải thừa nhận, xã hội chúng ta từ cổ chí kim vẫn quá đề cao giáo dục bằng cấp, trọng người có chữ, lấy việc học ra để làm quan…Sức ép từ phía gia đình, nhà trường, xã hội và bệnh thành tích đã khiến nhà trường coi trọng việc dạy chữ hơn là dạy làm người. Trong khi đó, khẩu hiệu "Tiên học lễ - hậu học văn” vẫn được giăng ở khắp nơi. Vì thiếu kỹ năng sống, thiếu định hướng nên học sinh từ bậc học THCS trở đi đang rất chông chênh, khó đương đầu với những văn hóa mở trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ. Mà nói một cách văn hoa, chúng ta mở cửa đón ánh sáng vào nhà, trong luồng gió mát, không thể tránh khỏi những khi có gió độc. Nếu cơ thể không có sự miễn dịch sẽ dễ dàng trúng gió.

2. Ở đây, cũng nên đặt ra một khái niệm ứng xử của truyền thông. Một thống kê chưa đầy đủ đã cho thấy các vụ án, những hiện tượng tiêu cực của xã hội đang xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, nhất là báo mạng - xuất hiện với tần suất lớn hơn nhiều so với những gương người tốt việc tốt, những thanh niên có ý chí, nghị lực, vượt lên hoàn cảnh sống. Đặt mục tiêu câu khách lên hàng đầu, cũng giống như việc sử dụng con dao hai lưỡi: phơi bày một cách quá tỉ mỉ, chi tiết động cơ, phương thức gây án khác nào một sự vẽ đường cho hươu chạy bài bản hơn. Trong khi đó, một chương trình dạy kỹ năng sống đang được phát trên kênh VTV3 của Đài truyền hình Việt Nam vào khung giờ vàng (sau chương trình thời sự hàng ngày)- tuy rất có ý nghĩa nhưng thời lượng lại quá ngắn. Nếu như chúng ta đưa được nhiều những chương trình dạy kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử, văn hóa giao tiếp lên truyền hình chắc chắn hiệu quả truyền thông sẽ tốt hơn nhiều.

3. Nhìn vào văn hóa ứng xử, người ta thấy được cái ngưỡng phát triển của một dân tộc, một quốc gia. Điều này hoàn toàn đúng. Văn hóa ứng xử là tiêu chí để xác định sự phát triển của một cộng đồng, một đất nước. Nếp sống văn minh sẽ được thể hiện cụ thể bằng ứng xử văn minh, điều đó là hiển nhiên. Từ những hành vi giao tiếp, ứng xử với nhau trong đời sống xã hội, người ta có thể đánh giá chất lượng sống của cộng đồng, của xã hội đó.

Chúng ta cũng không thể lấy chuẩn mực của xã hội phong kiến để áp đặt cho xã hội hôm nay. Mỗi một giai đoạn phát triển thì thước đo chuẩn mực xã hội cũng ít nhiều bị thay đổi, kể cả văn hóa ứng xử. Nhưng cốt lõi của ứng xử vẫn phải là đạo đức, nhân cách. Người với người sống với nhau phải có tình.

Có nhiều biểu hiện của văn hóa ứng xử nhưng nếu đi vào những khía cạnh cụ thể, có thể thấy ứng xử của những người nổi tiếng khiến cho người ta quan tâm nhiều hơn. Như cách mà các giám khảo chương trình Giọng hát Việt phản pháo với lời chê của ca sĩ Thanh Lam là một ví dụ điển hình. Cho đến hôm nay, người ta vẫn không thôi bàn tán về những phát ngôn gây sốc của những người bị chê. Người cho rằng đó là chuyện bình thường, người cho rằng đó chính là những biểu hiện kém văn minh trong ứng xử…Nhưng có điều này thì chúng ta phải nhìn nhận một cách công bằng: lời ăn, tiếng nói của con người thể hiện trình độ, kỹ năng ứng xử của cá nhân người đó.

4. Diễn đàn Văn hóa ứng xử- Để trình độ sống được nâng lên của Đại Đoàn Kết đặt ra vấn đề chí lý: Chúng ta có thể bất lực trước thiên tai, với những rủi ro tiềm ẩn trong cuộc sống đang nhiều bất trắc này. Nhưng chắc chắn một điều rằng, khi có sự chung tay của cộng đồng, việc cải thiện mối quan hệ giữa con người với con người, việc nâng cao trình độ sống, chất lượng sống…không có lý do gì lại không làm được.

PGS.TS Nguyễn Hồi Loan
(31/03/2013 21:22:03)
Báo vi phạm
Bạn cần đăng nhập để trả lời bài viết này
Cùng chuyên mục

Bản quyền thuộc về IDT International
Tầng 20 - Tòa nhà Charmvit Tower - 117 Trần Duy Hưng - Cầu Giấy - Hà Nội