Kỹ năng giao tiếp hết sức quan trọng trong công việc và đời sống. Thế nhưng đôi khi, giọng  nói, thứ vũ khí sắc bén nhất, lại có vẻ như không được chú trọng.

Giọng nói không phải được tạo ra từ một bộ phận đơn lẻ mà là sự kết hợp của phổi, mũi, bụng và hàm. Cao độ chính là giai điệu của giọng nói, đóng vai trò lớn trong việc tạo ấn tượng với người nghe. Cách nói nhanh hay chậm của mỗi người còn thể hiện mức độ tự tin và cả phong cách sống của người ấy.

Những cách xét đoán người qua giọng nói

Dựa vào giọng nói, chúng ta vẫn hay đưa ra giả định này, giả định nọ về đối tượng. Nhưng không phải tất cả đều chính xác.

Người nói năng chậm rãi thường bị cho là yếu mềm nhưng sự thật có thể là họ rất cẩn trọng, sâu sắc. Hoặc người nói nhanh được xem là suy nghĩ nhanh nhưng biết đâu là do họ đang quá căng thẳng hay lo lắng.

Nhiều người chọn người yêu, thậm chí bỏ phiếu bầu chọn cho các chính khách do thích giọng nói của họ. Trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng, Al Gore và John Kerry thua ông Bush một phần vì giọng của hai ông khá cứng rắn trong khi giọng của ông Bush lại mộc mạc, thân thiện.

Có một số giọng được xếp vào hạng “sang”. Chúng thường thuộc về tầng lớp thượng lưu hoặc người học cao.

Từ giọng nói, có thể nhận biết cảm xúc

Chắc chắn, giọng nói thể hiện phần nào đặc tính của mỗi người. Ngoài ra, chúng ta cũng thường để lộ cảm xúc của mình qua giọng nói.

“Lần đầu tiên phát biểu trên truyền hình, tôi lo lắng, hồi hộp. Hết sức cố gắng, tôi nghĩ mình đã nói rất điềm đạm và thuyết phục. Thế nhưng khi xem lại, tôi mới nhận ra giọng mình kém tự tin”. chị Kim Yến, một chuyên viên tư vấn tâm lý, kể.

Giọng nói đặc biệt “giỏi” trong việc thể hiện những mâu thuẫn cảm xúc trong vô thức. Nó nhạy cảm với cả những chuyển biến nhỏ trong cảm xúc. Và chỉ một câu nói ngắn ngủi khoảng 60/1000 giây cũng đủ để bộc lộ cảm xúc.

Với những người thân cận, hầu hết chúng ta đều “bắt mạch” được giọng nói của họ để biết họ đang vui, buồn, giận dữ… Nhưng với người lạ thì không thể chính xác như vậy.

“Diễn dịch” giọng nói là một trong những kỹ năng phát triển sớm nhất của con người. Trẻ em khi còn nằm trong bụng mẹ đã có những biểu hiện nhận biết giọng nói.

Nhiều nghiên cứu cho thấy: Ngay khi học mẫu giáo, những đứa trẻ không có khả năng “giải mã” giọng nói của người khác đã bị bạn bè đánh giá thấp, thậm chí xa lánh.

Theo một nghiên cứu khác, những khó khăn trong việc thể hiện cũng như nhận biết tình cảm qua giọng nói thường dẫn đến các vấn đề về hành vi. Tình trạng ấy có thể dẫn đến bạo hành hoặc phạm tội.

Có thể đổi giọng để tạo ấn tượng tốt hơn?

Ngày càng có nhiều người xem việc thay đổi giọng nói là một yếu tố quan trọng để đạt đến thành công trong công việc. Điều đó cũng giống như việc thay đổi cách ăn mặc.

Thu Hương kể dù có bằng tốt nghiệp loại giỏi, nhưng sau nhiều lần đi phỏng vấn, cô vẫn không tìm được việc ở TP.HCM. Được bạn bè góp ý, cô sửa bớt giọng Huế đậm đà mà cô vốn tự hào. Điều ấy đã giúp cô nhanh chóng tìm được việc làm và thành công.

Tuy nhiên, chỉ có sự thay đổi chân thật, theo đúng cảm xúc, mới thực sự nâng cao giá trị biểu cảm của giọng nói.

Thanh Ly, một cô gái có giọng nói rất dịu dàng, cho biết, một khi cô đã nổi máu… bà-la-sát thì giọng của cô sẽ lên đến cấp độ hoàn toàn khác, nếu không muốn nói là khủng khiếp. Tương tự như vậy, khi bạn lớn tuổi hơn và thành công hơn, giọng nói của bạn tự nhiên sẽ trầm lắng hơn.

Thế nhưng, cố gắng bắt chước giọng của người khác luôn đem lại kết quả giả tạo. Giọng nói của bạn sẽ mất đi sự biểu cảm tự nhiên, khiến người đối diện khó nắm bắt được cảm xúc bạn muốn truyền tải.